Ойн мэдээллийн сан

 

ХӨВСГӨЛ АЙМГИЙН ОЙН САНГИЙН ТАЛААРХ МЭДЭЭЛЭЛ

            Хөвсгөл аймаг 10 062 882 мян.га газар нутагтай бөгөөд ойн сан бүхий 22 сумтай. Аймгийн нутаг дэвсгэрийн 39,8 хувийг буюу 4,012,564 га талбайг ойн сангийн газар эзэлнэ. Аймгийн ойн сан нь заган ойг эс тооцвол улсын ойн сангийн 29,1  хувийг эзлэн ургасан байгалийн ой бөгөөд 434,023,320 шоо.метр нөөцтэй. Үүнээс болц гүйцсэн ой 84,3 хувийг, болц гүйцэж яваа ой 8,3 хувийг, дунд насны ой 7,2 хувийг, залуу ой 0,1 хувийг тус тус эзлэж байна. Жилд дунджаар 35,0 м3 хэрэглээний мод, 215,0 м3 түлшний мод нийт 250,0 м3 модыг ойгоос бэлтгэж байна.

            Хөвсгөл аймгийн ойгоос үндсэн ажиглалтын огтлолоор  5 490   га талбайгаас 131,2 мянган шоо.метр. арчилгааны огтлолтоор 29,357 га талбайгаас 3,392,034 шоо метр, цэвэрлэгээний огтлолтоор 827 373 га талбайгаас 13 598 889 шоо.метр хатсан мод, 5 618 355 шоо.метр унанги мод бэлтгэх боломжтой.

            Аймгийн хэмжээнд ойгоос мод бэлтгэх эрх бүхий 64 ААНБ ажиллаж байна.

            Ойгоор бүрхэгдсэн талбайн 96.2 хувийг байгалийн ой, 3.7 хувийг бут сөөг, 0.000671 хувийг нь таримал ой, ойгоор бүрхэгдээгүй талбайн 59,5 хувийг шатанги, 30,5 хувийг тармаг мод, 1.9 хувийг мод бэлтгэсэн, 2,6 хувийг байгалийн аясаар ойжиж байгаа, 5.1 хувийг хөнөөлт шавжид нэрвэгдсэн талбай, 0.07 хувийг ойжуулсан талбай тус тус эзэлж байна. 

            Хөвсгөл аймагт мод боловсруулах үйлдвэр байгуулах үндэслэл шаардлага:

            Тус аймагт 64 орчим ойн мэргэжлийн байгууллага ажиллаж мод бэлтгэх, зүсвэрлэх үйл ажиллагааг эрхэлж иргэн, ААНБ-хэрэгцээг хангах ажлыг зохион байгуулж байгаа хэдий ч тогтмол үйл ажиллагаа явуулж байгаа нь цөөхөн, техник технологийн хувьд хоцрогдсон, хүчин чадал муу, үйлдвэрлэж буй бүтээгдэхүүний нэр төрөл цөөн байгаа нь өнөөгийн нийгмийн хэрэгцээг хангаж чадахгүй байдаг.  

  • Хаягдал модон бүтээгдэхүүн боловсруулах нөөц ихтэй
  • Мод модон бүтээгдэхүүний хэрэглээ өндөр байдаг
  • Сумдыг нэгдсэн халаалтад оруулах бодлого барьж ажиллаж байгаа ба 60 орчим хувийг нэгдсэн халаалтад оруулсан тул шахмал түлш ашиглах боломжтой
  • Хүн ам, айл өрхийн тоогоор улсдаа тэргүүлдэг
  • Аялал жуулчлалын гол төв болдог
  • Аймгийн төвийн цахилгаан станцыг шахмал түлшээр хангах боломжтой

Ойн сангийн талбай ойн бүсээр хуваагдах нь:

Ойн сангийн нийт талбай

4,012,564 га

 

Хамгаалалтын бүсийн ой  2,964638,960 га

Ашиглалтын бүсийн ой  1,083,377 га

 

 

 

 

 

 

                       Ойн сангийн талбай газрын төрлөөр ангилагдсан байдал

Ойн сангийн нийт талбай

4012564 га

Ойн талбай

3868412 га

Ойн бус талбай

144152 га

Ойгоор бүрхэгдсэн

3276540  га

Ойгоор бүрхэгдээгүй

591872 га

Байгалийн ой

3153151 га

Сөөг, торлог

123367 га

Таримал ой

22 га

Тармаг мод 180851 га

Шатсан ой 352659 га

Мод бэлтгэсэн талбай 11333 га

Ойжиж байгаа 15887 га

 

 

Ойжуулсан 472 га

ХШӨН талбай 30670 га

Цагаан энгэр

140745 га

Нуур 6 га

Мод үржүүлгийн газар 9 га

Таг царам

3392 га

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

  1. Ойн нөөц

           Хөвсгөл аймгийн байгалийн ойн нийт нөөц 434,023,320 шоо.метр

Үүнийг модны төрөл тус бүрээр авч үзвэл:

 

Ø Шинэс

405,873,514

Ø Нарс

368,070

Ø Хуш

12,305,000

Ø Гацуур

459,630

Ø Хус

3,907,600

Ø Улиас

139,880

Ø Улиангар

15,240

Ø Хайлаас

5180

Ø Бургас

183,560

 

 

 

 

 


Ойн сангийн талбайг ойн бүсээр ангилсан нь /талбай- га/

 

д/д

Аймгийн нэр

Хамгаалалтын бүс

Ашиглалтын бүс

Нийт дүн

15

Хөвсгөл

2 964 638

1 083 377

4 012 564

Хувь

73,8

26,2

100%

 

                               Аймгийн  ойн сангийн  74  хувь нь хамгаалалтын бүсэд, 26 хувь нь ашиглалтын бүсэд хамаарч байна.

 

 

Ойн сангийн байгалийн ойн талбай модны төрлөөр /талбай- га/

 

Аймаг

Модны төрөл  

 

ДҮН

шинэс

нарс

хуш

гацуур

жодоо

хус

улиас

улиангар

хайлаас

бургас

 Навч, шилмүүст модны дүн

 

1

Хөвсгөл

2975465

2204

86099

4694

36

71215

2492

251

127

10568

3,153,151

3,153,151

                             

 

Монгол орны ойг бүрдүүлэгч моддоос зонхилон ургасан нь шинэс бөгөөд шинэсэн ой нь Хөвсгөл аймагт хамгийн их хэмжээгээр буюу 2 975 465 га талбайд тархан ургаж байна.

 

Хөвсгөл аймгийн ойн сангийн талбай /талбай-мян.га/

 

 Аймгийн

нэр

Ойгоор бүрхэгдсэн

Ойгоор бүрхэгдээгүй

Ойн тал байн дүн

Ойн бус талбайн дүн

Бүх талбай

Байгалийн ой

Сөөг , торлог

Таримал ой

Дүн

Тармаг мод

Шатсан

талбай

Мод  бэлтгэсэн талбай

Ойжих

тапбай

Ойжуулсан талбай

*ХШӨН

талбай

*СЦУ талбай

Дүн

     

Хөвсгөл

3153151

123367

22

3276540

180851

352659

11333

15887

472

30670

 

591872

3868412

144152

4012564

                                   

 

                           

 

 Ойн сангийн байгалийн ойн нөөц модны төрлөөр /нөөц-шоо метр/

 

Аймаг

Модны төрөл  

ДҮН

Шинэс

Нарс

Хуш

Гацуур

Жодоо

Хус

Улиас

Улиангар

Хайлаас

Бургас

 

Хөвсгөл

416,080,140

368,070

12,748,400

599,000

2,520

3,872,710

144,980

18,760

5,180

183,560

434,023,320

 

 

Хэрэгжүүлэх шаардлагатай ойн аж ахуйн арга хэмжээ /талбай-га, нөөц- шоо метр/

д/д

Аймгийн

 нэр

Талбай /га/

Нөөц /шоо.метр/

Ойжуулалтын арга хэмжээ /талбай- га/

Хатсан мод

Унанги мод

Ойжуулалт хийх

БСУТуслах ажил

Өсвөр модыг хамгаалах

1

Хөвсгөл

827 373

13 598 889

5 618 355

45 652

60 523

10 835

 

 

 

Үндсэн ашиглалтын огтлолтын жилийн тооцоот мод бэлтгэлийн хэмжээ

(талбай-га, нөөц- мян.шоо метр/

 

 

д/д

Аймгийн нэр

Огтлолтын төрөл /талбай-га, нөөц-мян.шоо метр/

Түүвэрлэх огтлолт

Аажим огтлолт

Төлөвлөсөн ойн талбай

Жилд бэлтгэх хэмжээ

талбай

нөөц

талбай

нөөц

талбай

нөөц

1

Хөвсгөл

160 626

25994,1

      5 490 

131,6

-

-

 


 

Хэрэгжүүлэх шаардлагатай ойн арчилгааны ажил /талбай- га, нөөц-шоо метр/

д/д

Аймгийн нэр

Арчилгааний төрөл

Гэрэлжүүлэх

Тохируулах

Сийрүүлэх

Завсрын

Дүн

1

Хөвсгөл

145

4,460

2,461

147,220

5,412

521,250

21,339

2,660,390

29,357

3,392,034

                       

 

Аймийн хэмжээнд  нийт дөрвөн төрлийн огтлолтоор 3,392,034 мянган шоо метр нөөц бүхий 29,357 га талбайд ойн арчилгааны арга хэмжээг хэрэгжүүлэх шаардлагатай байна. 

 

Хамгаалалтын бүсийн ойг аж ахуйн бүсээр ангилсан нь /талбай-га, нөөц-мян.шоо метр/

Д/д

Аймгийн нэр

Үүзүүлэлт

Дархан цаазат газар

Байгалийн

цогцолборт газар

Байгалийн нөөц газар

Дурсгалт  газар

Ногоон бүсийн ой

100 га хүртэлх

төгөл ой

30 хэмээс дээш налуу

 газрын ой

Улсын хилийн

дагуух ой

Хориотой

зурвасын ой

Цармын

бүслүүрийн ой

Дүн

1

Хөвсгөл

Талбай

102469

635616

15299

31712

295081

157594

844103

138807

678906

65051

2964638

Нөөц

12244.4

68384.6

1637.8

3771.2

33890.2

17663.3

95469.6

12284.3

75407.2

4602.1

325354.7

 

 

Улсын тусгай хэрэгцээний газарт хамаарах ойн сангийн хэмжээ /талбай-га, нөөц-мян.шоо метр/

д/д

Аймгийн нэр

Дархан цаазат газар

Байгалийн цогцолборт газар

Байгалийн нөөц газар

Дурсгалт  газар

Улсын хилийн дагуух ой

Орон нутгийн ТХГазар

Дүн

1

Хөвсгөл

талбай

102 469

635 616

15 299

31 712

138 807

-

923 903

нөөц

12244.4

68384.6

1637.8

3771.2

12284.3

-

98322.3


 


 

 

Байгалийн ойн талбай, нөөц сум тус бүрээр

д/д

Сумын нэр

Ойн талбай,

га

Ойн нөөц,

м3

1

Алаг-Эрдэнэ

166915

24392210

2

Арбулаг

25191

3045310

3

Баянзүрх

145122

19692260

4

Бүрэн тогтох

64758

8635150

5

Галт

62275

8367560

6

Жаргалант

77596

10854180

7

Их-Уул

70554

9314250

8

Рашаант

52937

7346750

9

Ренчинлхүмбэ

224430

29116330

10

Тариалан

142905

17669230

11

Тосонцэнгэл

26859

3528280

12

Төмөрбулаг

46997

6230544

13

Түнэл

111892

15249390

14

Улаан-Уул

284784

35850670

15

Ханх

133087

19823640

16

Цагаан-Уул

60221

7682700

17

Цагаан-Үүр

419724

57086510

18

Цэцэрлэг

171327

23123800

19

Чандмань-Өндөр

287445

45769800

20

Шинэ-Идэр

43137

5943640

21

Эрдэнэбулган

308477

40406260

22

Цагааннуур

163448

24129210

 

 

 

 

 

 

 

 



16-р хавсралт

Ойн сангийн ойгоор бүрхэгдсэн 1 га талбайн экологи-эдийн засгийн үнэлгээ

Муж

Модны

төрөл

талбай

 /га/

нөөц

 /шоо метр/

талбай

 /мян.төг/

нөөц 

/төг/

талбай 

/мян.төг/

нөөц 

/төг/

I мужийн ойн сангийн

экологи-эдийн засгийн үнэлгээ

Шинэс

5323316

720527520

25500

204000

135744558000.0

146987614080000

Нарс

300069

36502640

38100.0

255000

11432628900.0

9308173200000

Хуш

482832

88001360

42075.0

336600

20315156400.0

29621257776000

Гацуур

16398

2183170

36900.0

306000

605086200.0

668050020000

Жодоо

36

2520

49200.0

408000

1771200.0

1028160000

Хус

732543

42961210

11100.0

120000

8131227300.0

5155345200000

Улиас

36008

2204030

8400.0

102000

302467200.0

224811060000

Улиангар

8572

469720

8400.0

102000

72004800.0

47911440000

Хайлаас

3215

79140

9900.0

141000

31828500.0

11158740000

Бургас

158896

3320190

5400.0

90000

858038400.0

298817100000

Заг

1762367

1808268

3210.0

90000

5657198070.0

162744120000

Тоорой

744

25730

1620.0

81000

1205280.0

2084130000

Дүн

8824996

898085498

   

183153170250.0

192488995026000

II мужийн ойн сангийн экологи-эдийн засгийн үнэлгээ

Шинэс

262196

33975470

16800.0

132000

4404892800.0

4484762040000

Нарс

8755

916010

24900.0

165000

217999500.0

151141650000

Хуш

596

71930

27720.0

217800

16521120.0

15666354000

Гацуур

725

86600

24300.0

201000

17617500.0

17406600000

Хус

10662

584990

7200.0

78000

76766400.0

45629220000

Улиас

42

1900

5400.0

66000

226800.0

125400000

Улиангар

142

4250

5400.0

66000

766800.0

280500000

Бургас

1546

32220

3600.0

60000

5565600.0

1933200000

Дүн

284664

35673370

   

4740356520.0

4716944964000

III мужийн ойн сангийн экологи-эдийн засгийн

үнэлгээ

Шинэс

1611432

223886010

12000.0

96000

19337184000.0

21493056960000

Нарс

179926

24660720

18000.0

120000

3238668000.0

2959286400000

Хуш

148225

28920430

19800.0

158400

2934855000.0

4580996112000

Гацуур

4026

569980

17400.0

144000

70052400.0

82077120000

Жодоо

1334

236280

23200.0

192000

30948800.0

45365760000

Хус

455008

32689020

5100.0

57000

2320540800.0

1863274140000

Улиас

341

22220

3900.0

48000

1329900.0

1066560000

Улиангар

2432

200310

3900.0

48000

9484800.0

9614880000

Хайлаас

67

1970

4800.0

66000

321600.0

130020000

Бургас

2511

41010

2610.0

36000

6553710.0

1476360000

Дүн

2405302

311227950

   

27949939010.0

31036344312000

Нийт дүн

11514962

1244986818

   

215 843 465 780.0

228 242 284 302 000

 

 

  • Монгол улсын ойн сангийн байгалийн ойн талбайн экологи-эдийн засгийн үнэлгээ 215,843,465,780.0 (Хоёр зуун арван таван ихнаяд найман зуун дөчин гурван тэрбум дөрвөн зуун жаран таван сая долоон зуун наян мянган) төгрөг.
  • Монгол улсын ойн сангийн байгалийн ойн нөөцийн экологи-эдийн засгийн үнэлгээ 228,242,284,302,000 (Хоёр зуун хорин найман ихнаяд хоёр дөчин хоёр тэрбум хоёр зуун наян дөрвөн сая долоон зуун хоёр мянган) төгрөг.

Ойн сангийн ойгоор бүрхэгдээгүй талбайн

экологи-эдийн засгийн үнэлгээ

 

Муж

Талбай /га/

Талбайн үнэлгээ /мян.төг/

I муж

2046647

17 188 253 350.0

II муж

105889

565 105 080.0

III муж

667115

2 572 238 100.0

Дүн

2819651

20 325 596 530.0

 

 

  • Ойн сангийн ойгоор бүрхэгдээгүй талбайн экологи-эдийн засгийн үнэлгээ 20,325,596,530.0 (хорин ихнаяд гурван зуун хорин таван тэрбумтаван зуун ерэн зургаан сая таван зуун ерэн зургаан мянга) мянган төгрөг.